OptiNod Academy
Fair Value Gap (FVG) - Vùng trống do cú di chuyển mạnh một chiều để lại
Một cú di chuyển mạnh một chiều thường để lại vùng trống gần như không có giao dịch. Giá có xu hướng quay lại vùng đó, và một FVG còn mới thường đỡ giá rất rõ khi giá hồi về.
> Một cú di chuyển mạnh một chiều thường để lại ở giữa một vùng trống, nơi gần như không có giao dịch. Giá thường quay lại vùng trống đó, và vùng càng mới thì phản ứng tại đó càng rõ.
Ở các bài trước, chúng ta đã xem vùng cung - cầu và săn thanh khoản. Lần này, ta sẽ xem vùng trống được tạo ra trong chính cú di chuyển mạnh đó: Fair Value Gap, hay FVG.
FVG được xác định bằng ba cây nến. Với trường hợp tăng, nếu cây nến giữa di chuyển mạnh theo một hướng, giữa đỉnh của cây nến thứ nhất và đáy của cây nến thứ ba sẽ xuất hiện một vùng trống mà không cây nến nào lấp được. Vùng trống đó chính là FVG. Với trường hợp giảm thì ngược lại: vùng trống nằm giữa đáy của cây nến thứ nhất và đỉnh của cây nến thứ ba.
Nhiều người đánh dấu mọi khoảng trống trên biểu đồ là FVG, nhưng một FVG có ý nghĩa cần có điều kiện. Khi hiểu vì sao vùng trống đó thường được giá quay lại lấp, bạn sẽ biết FVG nào đáng dùng và FVG nào nên bỏ qua.
FVG là vùng trống bị bỏ lại bởi cú di chuyển mạnh một chiều
Vùng trống xuất hiện do tốc độ khớp lệnh. Thông thường, khi giá đi qua một vùng giá, bên mua và bên bán khớp lệnh tương đối đều đặn. Nhưng khi một bên đẩy giá quá gấp, giá sẽ nhảy qua vùng đó với rất ít giao dịch, khiến các lệnh của phía đối diện còn treo lại mà chưa được khớp. Vùng giá bị bỏ qua đó là FVG.
Nhìn qua sổ lệnh sẽ dễ hiểu hơn. Khi giá đi chậm qua một vùng, các mức bid và ask trong vùng đó lần lượt được khớp. Nhưng nếu một lực mua lớn quét mạnh các mức ask phía trên cùng lúc, một phần lệnh bán ở các mức giá trung gian thậm chí chưa kịp được chạm tới thì giá đã bị đẩy lên cao hơn. Những lệnh chưa được chạm đó còn nằm lại trong vùng trống.
BTC ngày 16 tháng 10 năm 2023 là một ví dụ. Hôm đó, BTC mở cửa ở 27.154 USD rồi bùng nổ lên 30.000 USD. Kết quả là giữa đỉnh 27.293 USD của cây nến trước đó, ngày 15 tháng 10, và đáy 28.069 USD của cây nến kế tiếp, ngày 17 tháng 10, xuất hiện một vùng gần như không có giao dịch. Vùng 27.293-28.069 USD chính là FVG.
Giá có xu hướng quay lại lấp vùng trống
Giá thường quay lại vùng trống để hoàn tất phần giao dịch đã bị bỏ qua. Vì các lệnh chưa được khớp trong lúc giá di chuyển quá nhanh vẫn còn ở đó, khi giá quay lại, các lệnh đó hoạt động trở lại.
Trong ví dụ tháng 10 ở trên, hai ngày sau cú bùng nổ, BTC hồi ngắn về quanh 28.100 USD. Đó là mép trên của FVG, tại 28.069 USD. Giá dừng lại phía trên vùng này rồi tiếp tục tăng, chạm 35.000 USD chỉ sau vài ngày. Đây là trường hợp một FVG còn mới đã đỡ giá khi giá hồi về.
Yếu tố “còn mới” rất quan trọng. Phản ứng thường mạnh nhất ở lần đầu tiên giá chạm lại vùng trống. Sau khi vùng đó đã bị lấp sâu một lần, lượng lệnh còn lại giảm đi, nên phản ứng tiếp theo thường yếu hơn.
Không phải FVG nào cũng được lấp. FVG yếu có thể bị giá đi xuyên qua mà không phản ứng đáng kể, còn FVG hình thành ngược với xu hướng lớn có thể bị lấp rồi bị giá xuyên qua. Vì vậy, không nên tự động giao dịch chỉ vì thấy một FVG; cần xét thêm độ mới và xu hướng lớn.
FVG mạnh thường chỉ chạm mép rồi đi tiếp
FVG hình thành trong một xu hướng mạnh thường chỉ bị giá chạm nhẹ vào mép trên rồi tiếp tục đi theo hướng xu hướng. Giá không hồi sâu để lấp toàn bộ vùng trống. Chính việc hồi nông là tín hiệu cho thấy lực theo hướng đó vẫn mạnh.
BTC cuối tháng 2 năm 2024 là một ví dụ. Ngày 27 và 28 tháng 2, BTC bùng nổ từ vùng 54.000 USD lên 64.000 USD, để lại FVG tại 54.910-56.692 USD. Sau đó BTC tăng lên 69.000 USD trong tháng 3 và không quay lại FVG đó trong một thời gian.
FVG mạnh có thể nằm đó rất lâu mà chưa được lấp. Vì vậy, nếu chỉ chờ giá hồi về FVG, bạn có thể bỏ lỡ cả xu hướng. Hãy dùng FVG như công cụ để tìm điểm vào tốt hơn bên trong xu hướng lớn. Những FVG chưa được lấp về sau cũng thường trở thành mục tiêu giá khi thị trường dịch chuyển mạnh theo hướng đó.
Vùng trống càng lớn, tín hiệu càng mạnh
Không phải FVG nào cũng có độ rộng như nhau. Vùng trống càng lớn, cú di chuyển càng nghiêng mạnh về một phía, và lượng lệnh chưa khớp còn lại càng nhiều. Vì vậy, khi giá quay lại, vùng đó có thể đỡ giá mạnh hơn.
Những khoảng trống hẹp xuất hiện rồi biến mất nhanh trên khung thời gian nhỏ thường gần với nhiễu hơn. Nếu vùng quá hẹp, giá có thể đi xuyên qua chỉ trong một cây nến, khiến việc quan sát phản ứng trở nên khó khăn.
Vì vậy, chỉ nên dùng những FVG rõ ràng do các cú dịch chuyển lớn tạo ra. FVG đáng tin cậy nhất thường được tạo bởi những cây nến ngày có biên độ lớn gấp nhiều lần dao động ngày thông thường, và loại FVG đó không xuất hiện nhiều trên biểu đồ.
FVG khác vùng cung - cầu như thế nào
FVG thường bị nhầm với vùng cung - cầu. Hai khái niệm này chỉ hai phần khác nhau của cùng một cú dịch chuyển mạnh. Vùng cung - cầu là vùng tích lũy hẹp trước khi cú dịch chuyển bắt đầu, tức điểm xuất phát. FVG là vùng trống xuất hiện ở giữa cú dịch chuyển đó. Order block, nội dung của bài tiếp theo, là cây nến cuối cùng có màu ngược chiều ngay trước cú dịch chuyển.
Ba yếu tố này thường cùng xuất hiện trong một cú dịch chuyển. Ví dụ, giá rời khỏi một vùng đi ngang hẹp, tức vùng cầu, bằng một cú tăng mạnh; cây nến giảm cuối cùng trước cú tăng trở thành order block; và trong quá trình giá rời đi, một vùng trống, tức FVG, được tạo ra. Việc cần làm là xem khu vực nào rõ nhất trong ba khu vực đó, rồi xác nhận phản ứng khi giá quay lại.
Khi cả ba chồng lên cùng một vùng, tín hiệu mạnh nhất. Nếu chúng xuất hiện riêng lẻ, hãy chọn vùng còn mới nhất và cùng hướng với xu hướng lớn. Việc gọi đúng tên từng vùng là bước sau; điều cần quan sát trước tiên là phản ứng của giá khi quay lại vùng đó.
Độ mới và xu hướng lớn quyết định chất lượng FVG
Có ba tiêu chí để lọc FVG có ý nghĩa: vùng đó phải còn mới, phải cùng hướng với xu hướng lớn, và cú dịch chuyển tạo ra nó phải đủ mạnh để vùng trống hiện rõ.
“Còn mới” nghĩa là giá chưa chạm lại vùng trống đó. Một FVG đã bị chạm và lấp một lần sẽ còn ít lệnh hơn, nên lần sau thường phản ứng yếu hơn. “Cùng hướng với xu hướng lớn” nghĩa là trong xu hướng tăng, chỉ xem FVG tăng là vùng mua tiềm năng.
Trên khung thời gian nhỏ, FVG xuất hiện liên tục. Nếu đánh dấu tất cả, biểu đồ sẽ bị phủ kín bởi các vùng trống và mất giá trị sử dụng. Khi chỉ lọc những FVG do các cú dịch chuyển mạnh trên khung ngày hoặc tuần tạo ra, các vùng cần theo dõi sẽ trở nên rõ ràng hơn.
FVG sẽ chắc hơn nếu trùng với các vùng quan trọng khác. Khi một FVG còn mới trùng vị trí với vùng cung - cầu hoặc đáy swing gần nhất, khu vực đó có nhiều yếu tố xác nhận hội tụ, nên giá hồi về thường phản ứng rõ hơn.
Vào lệnh ở lần hồi đầu tiên về FVG còn mới
Cách giao dịch FVG cơ bản là đi theo hướng của xu hướng lớn, chờ giá hồi lần đầu về một FVG còn mới, rồi xác nhận phản ứng trước khi vào lệnh. Nếu giá hồi về và phản ứng ngay tại mép trên của FVG, đó là điểm vào. Nếu giá đi sâu vào vùng trống, tín hiệu đó đã giảm độ mới. Phản ứng càng nhanh ở mép trên, FVG càng mạnh.
- [ ] Điều kiện vào lệnh: Khung tuần đang trong xu hướng tăng. Trên khung ngày có một FVG tăng còn mới do một cây nến tăng mạnh tạo ra, và giá hồi lần đầu về mép trên của FVG đó.
- [ ] Vào lệnh: Sau khi chạm mép trên FVG, nếu xuất hiện một cây nến tăng có bóng dưới dài, mua tại giá đóng cửa của cây nến đó.
- [ ] Dừng lỗ: Đặt dưới mép dưới của FVG 1 ATR.
- [ ] Vô hiệu hóa: Nếu nến ngày đóng cửa dưới mép dưới của FVG, xem như vùng trống đã bị lấp và thoát lệnh.
Điểm vào theo FVG sẽ chắc hơn khi kết hợp với cấu trúc thị trường. Trường hợp đáng tin cậy nhất là khung ngày đóng cửa vượt lên trên đỉnh trước đó để xác nhận xu hướng tăng, tức BOS, rồi giá hồi về FVG còn mới do chính cú dịch chuyển đó để lại.
Bản thân FVG khó trở thành tín hiệu vào lệnh độc lập. Vùng trống chỉ cho bạn biết trước nơi giá có thể quay lại; quyết định vào lệnh thực sự phải dựa trên phản ứng của giá tại vùng đó. FVG hữu ích nhất khi được dùng như công cụ thu hẹp khu vực cần quan sát. Trong thực chiến, theo dõi vài FVG rõ ràng do các cú dịch chuyển lớn để lại sẽ dễ xử lý hơn so với việc đánh dấu mọi vùng trống.